Waarmee raken mensen elkaar. Op welke manier langs welke wegen met welke instrumenten oefenen mensen invloed op elkaar uit, bewust of onbewust. En welke van die bronnen zijn inherent aan de persoon en aan de lichamelijke structuur van die persoon.

Natuurlijk proberen mensen, al dan niet bewust door alle bekende communicatiemiddelen invloed uit te oefenen op andere mensen. Interessant is evenwel te vinden welke basale bronnen onlosmakelijk met de persoon verbonden zijn en die altijd hun werking zullen hebben en die ook nauwelijks te vermijden zijn. Dat zijn er niet heel veel. Natuurlijk is er het totaal van mimiek en bewegingen. Ook heeft onderzoek aangetoond dat onze huid stoffen uitscheidt, feromonen die, anders dan de onwelriekende uitscheidingsproducten van onze huidbacteriën, voor ons geen geur hebben. Een klein orgaantje op de bodem van de neus registreert echter deze stoffen die zeer bepalend zijn voor onze stemming.

Maar toch, de meest prominente is onbetwijfelbaar de stem. Aangezien klank ons in trilling zet via de lichaamsvloeistoffen in ons lichaam, een systeem dat natuurlijkerwijze onderworpen is aan de wetten van de hydrodynamica, waaruit onder meer vastgesteld is dat vloeistoffen niet samendrukbaar zijn. Bovendien verplaatst geluid zich meer dan vier keer zo snel in water en andere vloeistoffen als in lucht. Het ligt dan ook voor de hand dat ons lichaam dat voor tenminste driekwart uit water bestaat zeer gevoelig is voor geluid, ongeacht of het via de oren tot ons doordringt of dat we het als laagfrequent geluid alleen maar voelen of als frequentie boven de gehoorgrens voor ons niet bewust waarneembaar is.

Omdat geluid in het algemeen – en de stem meer in het bijzonder – van een zo grote invloed is op het lichaam, lijkt het zeer onwaarschijnlijk dat die invloed zich niet ook op de geest zou doen gelden.

In de krant, De Gooi en Eemlander las ik een interessant artikel over de pupillen, de grote ervan en dat de dilatatie ervan niet alleen met het licht te maken heeft, maar dat we onbewust de pupilgrootte op elkaar afstemmen, de zogenaamde pupilsynchronisatie, bij het aangaan van een vertrouwensband. Bij vreemde mensen werkt dit niet.

Ook vinden we mensen met grote pupillen onbewust aardiger.

Wetenschappers veronderstellen dat het een oud verschijnsel is, waarmee we vriend en vijand van elkaar onderscheiden.

Ik zou me nu kunnen voorstellen dat een techniek zou worden ontwikkeld waarmee, zonder gebruik van medicijnen of andere lichaamsvreemde stoffen, pupilverwijding naar believen kan worden opgewekt als middel in de meer indringende communicatie.

Wijde pupillen blijken wij meer te vertrouwen dan kleine.

Bij gelijkblijvende lichtsterkte kunnen pupillen zich toch kennelijk van binnenuit gestuurd verwijden, wanneer andere verwijde pupillen worden waargenomen. Hier is blijkbaar een heel ander mechanisme aan de gang, dan alleen de licht inval regeling van het oog. Appreciatie maakt blijkbaar dat de pupil zich verwijdt, dus meer licht toelaat, waardoor het waargenomen beeld ongetwijfeld enigszins lichter wordt, alsof binnenin wordt besloten: wat ik nu zie deugt waarschijnlijk, doe het licht eens aan, dan zie ik het beter.

Het lijkt sterk op een automatische “naar toe of trek terug” reactie.

Verenigen, vermengen, koppelen – van bedrijven bijvoorbeeld. Nu hebben we AI, Artificiële Intelligentie. Dat zouden we nu moeten kunnen koppelen aan onze intelligentie. Kan dat? Nou misschien wel. We moeten dan wel bedenken dat onze intelligentie gebruik maakt van onze hersenen. Maar weet je, tijdens en na de ontwikkeling van de kwantummechanica, de allernieuwste richting in de wiskunde, hebben we ontdekt dat onze hersenen eerder een al dan niet aandachtig afgestemde antenne zijn dan een zender. De vraag is dus: hoeveel en welke stations zijn er te ontvangen en valt daar misschien iets aan te verbeteren? Nu moet ik ineens denken aan een andere nieuwe vinding op het gebied van computers, namelijk de DNA-computer die nu nog een gigantisch gekoeld apparaat is maar die naar ik begrepen heb een factor acht meer mogelijkheden en idem zoveel meer snelheid heeft. Waar wil ik nu naar toe? Nou kijk, de eerste computers vulden gemakkelijk een huiskamer. Dan leek het daar op het laboratorium van professor Sikbok uit Tom Poes van Marten Toonder. Nu hebben de kleinste computers het formaat van een zaktelefoon en zo gaat het vast niet blijven. Ik durf te voorspellen dat die DNA-computer ook vele malen handzamer gaat worden. Het aantrekkelijke probleem wat dan zeker opgelost gaat worden is de koppeling van de DNA-computer met ons bewustzijn. Natuurlijk wordt dit apparaat persoonlijk gemaakt door ons eigen DNA te gebruiken en natuurlijk krijgt hij in zijn allerkleinste vorm een coating van Hyaluronic acid waardoor hij geïmplanteerd als lichaamseigen zal aanvoelen. Toepassingen zullen voortvloeien uit de oneindige mogelijkheden. Kortom het probleemoplossend vermogen van de hiermee geïmplanteerde mens zal nauwelijks grenzen meer kennen.

Er blijven slechts een paar vragen over voor en aleer we hiermee aan de gang gaan, namelijk: mag dat? En willen we dat?

Rosie Frey leerde mij deze methode. Ze is, of was – ik ben haar uit het oog verloren – een arts met een natuurgeneeskundige werkwijze. Aan de universiteit van Heidelberg in Duitsland had ze haar artsenbul behaald. Vervolgens had ze op veel plaatsen gepraktiseerd, onder meer op het Italiaanse vulkaaneilandje Stromboli en in Zuid Rusland van waaruit ze de wonderbaarlijke olietherapie had meegebracht. Ik ben Rosie er dankbaar voor dat ze mij deze eenvoudige techniek leerde, een techniek die door iedereen gemakkelijk thuis kan worden uitgevoerd.

Waar gaat het om? De jaarlijks op ruime schaal toegediende injecties, onder meer de bekende jaarlijkse griepprikken bevatten behalve de originele entstof enkele toevoegingen (adjuvans) zonder welke het effect van de prikken aanzienlijk minder zou zijn. Deze toevoegingen bestaan uit onder andere aluminium en kwikzouten. Het zou kunnen zijn dat juist deze toevoegingen verantwoordelijk zijn voor de toename van de ziekte van Alzheimer die we tegenwoordig zien. Je zult begrijpen dat hiervoor het overtuigende bewijs niet is geleverd, omdat daardoor de omzet van griepvaccins benadeeld zou worden. Laten we in elk geval aannemen dat er tegenwoordig veel meer mensen die zogenaamd beschermende injecties nemen en dat daarnaast het voorkomen van de ziekte van Alzheimer is toegenomen. Bewijs is het niet, maar, laten we zeggen, er lijkt een oorzakelijk verband te bestaan.

Wat is dan de schadelijkheid van die toevoegingen? Er lijkt bewijs te zijn dat de aluminiumzouten die in de prikken zitten de bloed-hersenbarrière kunnen passeren en de hersenen kunnen beschadigen.

Nu het mondje olie van Rosie. Het slijmvlies onder de tong kan naar twee kanten worden gepasseerd door kleine moleculen. Sommige geneesmiddelen – voor het hart bijvoorbeeld – moet je onder de tong leggen, maar metaal dat in het bloed zit, zoals dat genoemde aluminium kan ook vanuit het bloed de andere kant op als zich daar tenminste een geschikt oplosmiddel bevindt. Dat oplosmiddel waar metalen op weg naar buiten op af komen is dat mondje olie. Zonnebloemolie, olijfolie, allemaal goed.

De homeostase. Moeilijk woord? Nee hoor. Het is het evenwicht in het bloed waarmee heel precies de hoeveelheid van wat er in het bloed mag zitten door ons slimme lichaam in de gaten wordt gehouden. Alles wat er teveel in het bloed zit wordt tijdelijk opzij geschoven en op plaatsen bewaard waar het zo min mogelijk kwaad kan. Maar als er dan in het bloed weer ruimte gemaakt wordt doordat de olie in de mond via dat slijmvlies onder de tong weer bijvoorbeeld wat aluminium afvoert, dan kan uit de opslagplaatsen in het lichaam weer nieuw aluminiumafval aan het bloed worden meegegeven tot alle rommel in het lichaam is opgeruimd.

Nu de techniek. In de ochtend tanden poetsen. 1 eetlepel olie in de mond nemen, niet inslikken maar 15 minuten in de mond houden. (Smaakt niet vies maar lijkt al snel alsof je een boel speeksel in de mond hebt. Na 15 minuten uitspugen, mond spoelen en klaar voor die dag.

Dit is de hele methode zoals Rosie Frey mij die leerde en waarvan ik in de laatste vijfentwintig jaar in mijn praktijk de voordelen heb gezien. Ook waar het de resten betrof van vroeger door de tandartsen gebruikte amalgaam vullingen die veel kwik bevatten was het mondje olie een prachtige manier om die kwikresten uit het lichaam te verwijderen.

Ja vluchten is eigenlijk wat ik gedaan heb sinds het moment dat Irene dat afschuwelijke auto-ongeluk kreeg en ik bang was dat ze het niet zou overleven. Nu is de situatie anders, maar ik ben nog niet meegegaan in deze nieuwe werkelijkheid. Eigenlijk weet ik al dagen dat haar leven niet in gevaar is. Eigenlijk kan ik dus gerust zijn. Nu kijk ik tegen een ander probleem aan dat als ik eerlijk ben veel meer mijn probleem is dan het hare. Oh ja ik weet het wel, mijn eigen ongemakkelijke en vermoeide lijf is nu het grootste probleem. Ik moet me redden in mijn eentje. In dat ziekenhuis moet ik me met mijn rare benen voortdurend naar haar toe laten rijden. En als ik nadien weer moet worden opgehaald, dan zit ik ongeduldig te wachten op transport omdat de verpleging wel wat anders te doen heeft dan voor die ene wat onzeker lopende meneer een vrijwilliger te bellen. Druk maar op de bel zeiden ze vandaag. Daar was ik onterecht flink ontevreden over. Op de IC ging het allemaal zo makkelijk. Nu hebben we te maken met de afdeling waar mensen na ongevallen belanden als het levensgevaar geweken is, Traumatologie dus.

Drie vrouwen hebben in mijn leven altijd voor me gezorgd. Nooit heb ik het in mijn eentje hoeven doen. Jazeker, ik ben eigenlijk hartstikke verwend. Maar nu is het opeens allemaal anders. Op mijn zesentachtigste moet ik opeens leren mijn lichamelijke problemen terzijde te schuiven en vooral niet zielig te zijn, maar netjes dit één persoons huishouden bij te houden. Ja ik moet ineens iets doen wat nooit hoefde: mijn best!

Heb jij dat nou ook. Zo’n woord als mysterie dat begint in het dagelijks gebruik iets van het gevoelskarakter te verliezen. Nou ja, gevoelsmatig begint bij mij het mysterieuze een beetje van het woord mysterie af te slijten. Op die manier wordt het woord een beetje gewoon en dat kan van een woord als mysterie toch nooit de bedoeling zijn.

De fysica heeft met haar gewoonte alles te verklaren en alles te kunnen berekenen eigenlijk aan mysterie of aan mysterieus karakter ingeboet. Nou ja, tot dan die Max Plank zich ermee ging bemoeien. Plank is de man van de kwantummechanica. Ziet er toch zo op het eerste gezicht nog vrij berekenbaar uit, maar vergis je niet. Meneer Plank heeft en passant het hele natuurkundige denken op zijn kop gezet. Nee, wees maar niet bang hoor. Alle theorieën over atomen en moleculen en alle kernfysica blijft theorie en netjes overeind. Maar er is iets anders gebeurd namelijk aan de oorsprong. De theorie van plank houd ernstig rekening met een niet materiële wereld. Daar zit je toch van te kijken. Waar uit bestaan al die inmiddels bekende deeltjes als elektronen, protonen, neutronen, pi – en mu mesonen en andere quarks en geheimzinnige deeltjes dan uiteindelijk uit? En is dat dan materie? Nou nee, zegt Plank. Al die zogenaamde deeltjes worden voortgebracht door bewustzijn. En nu heb je waarschijnlijk net als ik in het begin de neiging om te zeggen: Maar dat is toch niks? Ja en zo lijkt het ook. Bewustzijn is van een andere orde dan materie. En ik kom dan maar weer tot een oude veronderstelling, namelijk dat het leven een droom is die slechts uit bewustzijn – wat dat dan ook mag zijn – bestaat.

Raar hè, die werkelijkheid van ons. En daar maken we ons dagelijks enorm druk om.

Het lijkt in eerste instantie alsof er niets gebeurt met mijn Irene daar in dat grote Utrechtse ziekenhuis. Vandaag bespeurde ik iets van de oude strijdlust bij haar. Om te voorkomen dat er in de nacht, als niemand het ziet en de patiënt in rugligging zou braken en daarbij het risico lopen dat het braaksel in de longen beland en een plotselinge dood veroorzaakt is het voldoende via de neus een dun slangetje als maagsonde naar binnen te brengen. In haar toch nog wat verwarde geestestoestand had Irene besloten dat ze dat niet wilde. Ze dacht dat er dan twee slangen via de mond naar binnen moesten en dat er ook via de neus heel vervelende dingen moesten gebeuren. Nee, dan maar dood zei ze boos. Gelukkig kon ik in het bijzijn van de pleitende arts haar ervan overtuigen dat zo’n dun slangetje door de neus naar de maag helemaal niet hinderlijk is. Gelukkig kon ik ook naar waarheid zeggen dat ik dat zelf een keer toen ik een hoge darmbloeding had met een dun slangetje, weliswaar met een camera, via de neus geholpen was. De chirurg heeft toen twee zweertjes is de twaalfvingerige darm weggebrand. Hoe dan ook, ik kon naar waarheid zeggen dat het eigenlijk helemaal niet erg was en niet, zoals mijn vader met zijn talloze maagbloedingen vroeger een dikke slang moest slikken opdat de chirurg bij de maagwand kon komen en dat dergelijke evenementen behoorlijk benauwd waren. Ik stond er bij toen de twee verpleegsters via haar neus het slangetje in de maag lieten zakken. Probleemloos! En ik weer blij dat ik nu niet meer de kwade kans had dat braaksel in de nacht in haar longen de dood van mijn lief had kunnen veroorzaken. Maar eerlijk gezegd, ondanks haar nog verzwakte toestand had ze toch al , besloten dat ze deze slag en wat ze in haar waar nog meer verwachtte niet wilde. De arts die tegenover mij aan haar bed zat stelde dat als ze het persé niet wilde dat het dan natuurlijk niet hoefde, maar dat er dan gevaar was, enzovoort. Ik ben blij dat ik haar aanvankelijke angstige verwachting kon weg praten. En, inderdaad, achteraf gaf ze toe dat het eigenlijk wel meeviel.

Dit was dag zes van wat ik nu met enige rust in mijn hoofd mag verwachten als het begin van het herstel.

Ik kom thuis en het huis is leeg. Irene heeft een ernstig auto-ongeluk gehad en is in zwaar beschadigde toestand eerst hier in Hilversum naar het ziekenhuis gebracht, maar daar hadden ze al snel in de gaten dat specialistische chirurgische kennis geboden was. Om vijf uur op de afgelopen zaterdagnacht is ze naar het UMC in Utrecht gebracht en daar direct operatief behandeld vanwege het feit dat zowel de dikke darm als de dunne darm ernstig beschadigd waren. Dan waren er zes gebroken ribben, een openbreuk van de rechter enkel en een breuk van het rechter dijbeen. Morgen gaan ze nog even kijken of wellicht het linkerbeen ook gewond is. Op het eerste gezicht zou je zeggen: wat een hopeloze toestand, maar weet je, ze leeft nog en daar ben ik blij mee.

Ach we wonen zo aardig. Een vriendelijk straatje met een groot plantsoen in het midden. Rustige mensen wonen er. Toen we hier in 2010 kwamen wonen dachten we dat we hier tot ons levenseinde konden blijven. Maar nu mijn meisje echter zo zwaar beschadigd is dat ze volgens de behandelende arts toch aan kijkt tegen zes tot twaalf weken revalidatie als het al mag lukken, vrees ik dat we ons fijne huis moeten verkopen en uitzien naar iets gelijkvloers met in ieder geval een lift.

Maar weet je, deze overwegingen zijn maar zaken. Ik voel me verdrietig dat het zo moet eindigen. We zijn oude mensen. Irene is 81 jaar en ik 86. Als dat ongeluk niet was gebeurd hadden we nog samen de paar laatste jaren in kalme tevredenheid kunnen slijten. Nu staat deze bejaarde mensen weer een hele berg veranderingen te wachten. Ze zeggen niet voor niets dat je oude bomen niet moet verplanten. En weet je, vanwege het feit dat ik als 6 jarig kind al een bijna dood ervaring heb gehad ben ik nooit bang voor de dood geweest. De omstandigheden zijn nu echter wel miserabel. En ik denk: moet het nou echt zo rampzalig eindigen? Had het nou niet wat rustiger gekund?

Goed hoor, ik pas me wel aan en hoop dat mijn lieve schat weinig of liefst helemaal geen pijn heeft.

In november 2000 stierf mijn oudste dochter, Katinka. Vanwege haar erfelijke aandoening, de taaislijmziekte, Cystic fibrosis is ze slechts 36 jaar geworden en haar leven was een aaneenschakeling van ziekenhuisbezoeken, behandelingen, veel medicijngebruik. Niettemin was Katinka een vrolijk mens met een heel grote belangstelling voor de medische wetenschap en een groot gevoel voor humor dat ze met haar zusje Annemieke deelde. Katinka had gestudeerd aan de school voor medisch analisten. Ze was nieuwsgierig en hielp bij de opleiding voor assistenten in opleiding, de zogenaamde AIOS. Haar zusje, die dezelfde erfelijke ziekte had werd door de voortschrijdende medische ontwikkeling 53 jaar.

Het zal duidelijk zijn dat deze twee, mijn enige kinderen, diepe sporen in mijn ziel hebben nagelaten. Toch wil ik Mijn twee meiden herdenken met een gedicht van Katinka, waaruit een diepe bron van wijsheid spreekt:

De Aarde is in het heelal,

Een onwaarschijnlijk kleine bal,

Maar als ik zie wat daar beneden,

Vaak aan ellende wordt geleden,

Dan denk ik dikwijls: sterven is,

Waarschijnlijk een belevenis.

Het lijkt mij nu heerlijk als deze diepe wijsheid van mijn zieke kind wat aandacht krijgt.

In november 2000 stierf mijn oudste dochter, Katinka. Vanwege haar erfelijke aandoening, de taaislijmziekte, Cystic fibrosis is ze slechts 36 jaar geworden en haar leven was een aaneenschakeling van ziekenhuisbezoeken, behandelingen, veel medicijngebruik. Niettemin was Katinka een vrolijk mens met een heel grote belangstelling voor de medische wetenschap en een groot gevoel voor humor dat ze met haar zusje Annemieke deelde. Katinka had gestudeerd aan de school voor medisch analisten. Ze was nieuwsgierig en hielp bij de opleiding voor assistenten in opleiding, de zogenaamde AIOS. Haar zusje, die dezelfde erfelijke ziekte had werd door de voortschrijdende medische ontwikkeling 53 jaar.

Het zal duidelijk zijn dat deze twee, mijn enige kinderen, diepe sporen in mijn ziel hebben nagelaten. Toch wil ik Mijn twee meiden herdenken met een gedicht van Katinka, waaruit een diepe bron van wijsheid spreekt:

De Aarde is in het heelal,                                                                                                                                      Een onwaarschijnlijk kleine bal,                                                                                                                       Maar als ik zie wat daar beneden,                                                                                                                      Vaak aan ellende wordt geleden,                                                                                                                     Dan denk ik dikwijls: sterven is,                                                                                                                            Waarschijnlijk een belevenis.                                                                                                                            

Katinka van Oosterum

Ik breng deze postume hulde aan mijn kind opdat veel mensen van dit voorbeeld van diepe wijsheid kunnen genieten.