Eigenlijk een standaarduitdrukking voor veel mensen die in een ‘wie niet waagt die niet wint’ stemming leven, maar is dat nu een houdbare stelling. Ik vermoed, want erg veel harde bewijzen heb ik niet, dat de stelling zowel waar als niet waar is.                                      Raar standpunt, vindt u niet?                                                                                                                    Hoe kan iets nu zowel waar als niet waar zijn? Welnu in elk geval is er in de moderne fysica één terrein – vraag me niet naar verdere uitleg op dat terrein – en dat schijnt de kwantumfysica te zijn. Subatomaire deeltjes zoals elektronen die volgens de oude leer toch echt maar één plaatsje innamen blijken volgens de kwantumleer op meerde plaatsen tegelijk voor te kunnen komen. Klinkt fantastisch toch? Ik denk wel eens bij mezelf: ik wou dat dit merkwaardige verschijnsel zich eens zou uitbreiden naar mijn bankrekening, maar helaas beperkt deze gunst zich tot subatomaire deeltjes en die blijven vast niet in mijn portemonnee hangen.                                                                                                  Maar met de titel van dit stukje is toch iets anders aan de hand. Tegenwoordig blijkt er een voortschrijdend bewust zijn te bestaan over de ware aard van ons levenseinde. In ons land heeft oud cardioloog Pim van Lommel een zeer lezenswaardig boek geschreven en overigens veel steekhoudende artikelen die onder meer in The Lancet zijn verschenen en die handelen over de beschrijvingen die veel mensen kunnen geven na gereanimeerd te zijn uit een periode van klinisch dood te zijn geweest. Boek zowel als artikelen maken allemaal gewag van het feit dat mensen een veel groter en dieper bewustzijn ervaren in de buitenlichamelijke toestand die blijkbaar ontstaat na het feitelijke sterven van het lichaam. Van Lommel staat overigens met zijn beweringen in de verste verte niet alleen. Regelmatig lees ik verhalen van bijvoorbeeld kleine kinderen die zich nauwkeurig controleerbare feiten herinneren uit een ander leven.

Dus, wat wil ik nu beweren? Ik wil beweren dat de stelling: je leeft maar één keer alleen maar waar is als je dit leven in deze tijd onder deze persoonsnaam en geboren op jouw geboortedatum uit jouw huidige ouders bedoelt. Ja, dit leven leef je maar één keer. Mijn oudste dochter, die op zesendertigjarige leeftijd stierf aan cystic fibrosis, de taaislijmziekte, sprak op haar sterfbed woorden die ik nooit vergeten zal. Ze zei: ‘Ik had dit leven als CF-patiënt niet willen missen, daarmee impliciet aangevend dat ze kennelijk meer levens kende. Mijn Katinka had een wetenschappelijke geest. Daarom heb ik de sterke neiging haar te geloven, waarmee ik natuurlijk niet wil zeggen dat je niet moet proberen alles uit je leven te halen wat erin zit of dat je moeizaam geploeter net zo goed aan anderen kunt overlaten. Dat alles moet je natuurlijk helemaal zelf weten. Je leeft maar één keer is wat mij betreft in ieder geval waar en niet waar.