De zon in het water kunnen zien schijnen

Zou iemand die oude uitdrukking nog kennen: hij kan de zon niet in het water zien schijnen. Het betekende, als het over jou gezegd werd, dat je een ander niet gunde wat je zelf niet kon krijgen. Afgunst dus.

Vanmorgen toen ik de krant opensloeg moest ik eraan denken. Er werd aan een reeks gewelddadige gebeurtenissen in onze omgeving gerefereerd, die hadden plaats gevonden in apotheken. Afgelopen woensdag, één mei tweeduizendnegentien, hebben twintig apotheken in het Gooi de deur in de ochtend op slot gelaten uit protest tegen het toenemende geweld waarmee het apotheek personeel wordt geconfronteerd.

Ik kan me dat goed voorstellen. In mijn ervaring van inmiddels veel meer jaren dan naar ik hoop mijn dagelijks optreden doet vermoeden, is een apotheek een plek waar ernstig en in stilte nauwkeurig en geconcentreerd wordt gewerkt om ons de medicijnen mee te geven die de arts of specialist ons heeft voorgeschreven, opdat wij genezen van wat ons mankeert of in ieder geval dat onze mankementen draaglijker worden. Voor veel mensen, vooral mensen met chronische klachten, zijn dat altijd de zelfde medicijnen, althans dat zouden ze moeten zijn, tenzij anders voorgeschreven. En daar gaat het tegenwoordig aan de lopende band fout. Tegenwoordig staat er op het doosje pilletjes voortdurend een andere naam. Daar schrikken patiënten van. Ze beginnen dan voorzichtig te protesteren. Het apotheek personeel legt dan uit dat de inhoud – en dus de werking van de pilletjes het zelfde is als die van de pilletjes die men gewend is. Maar ja, patiënten en zeker chronische patiënten worden daar onzeker van. De twijfel slaat toe. Is het wel waar wat die juffrouw in de apotheek zegt en waarom krijg ik een ander pilletje. Wat ik had werkte goed.

Welnu, zelfs als de werking van de vervangende pilletjes exact gelijk zou zijn aan die van het middel dat vervangen wordt, wat helaas in een groot aantal van de gevallen niet voor honderd procent waar is, dan nog twijfelt de patiënt. De mentale instabiliteit die daardoor ontstaat draagt niet bij aan een goede opname en werking van medicijnen. We zijn niet alleen een lichaam dat als een chemische fabriek kan worden gezien. Onze geestelijke activiteit kan veel wat goed bedoeld was behoorlijk in de war sturen.

Al met al zien we nu voortdurend apotheken medicijnen afleveren met een andere naam in een andere verpakking en met een andere vorm en uiterlijk afleveren dan wat mensen gewend zijn. Voor de duidelijkheid: het gaat alleen om geld. Nee, ik zeg het niet volledig genoeg.

Vroeger kende ik een apotheker – ik praat over meer dan veertig jaar geleden – die met enige trots vertelde dat hij zijn winsten wat had kunnen verhogen door zogenaamde parallel import van medicijnen. Hij liet bijvoorbeeld medicijnen voor zijn apotheek eerst naar Engeland leveren, omdat medicijnen daar toen veel goedkoper over de toonbank gingen. De Engelse apotheker stuurde de vracht dan naar hem door. Hij kon op die manier de medicijnen voor de hier geldende prijs verkopen, terwijl zijn inkoopprijs een stuk lager was dan wanneer hij zijn bestelling rechtstreeks naar zijn eigen apotheek had laten komen. Natuurlijk gebeurde dit op grote schaal. Bijna elke apotheker wilde graag wat meer verdienen. Per slot van rekening deed je er in die tijd gemiddeld zeven jaar over om na je middelbare schoolopleiding een apothekersdiploma te bemachtigen. Na al die moeite wilde een apotheker dan eindelijk wel eens wat verdienen.

In die tijd hadden we nog het ziekenfonds en daarnaast de particuliere verzekering tegen ziektekosten. Eigen bijdrage was nog lang niet uitgevonden. Ziektekostenverzekering was toen nog alleszins betaalbaar. Nou ja, vroeger was niet alles mooier, maar dat in ieder geval wel.

Helaas zijn verzekeraars nog veel handiger in het misbruiken van hun positie dan apothekers. Die laatsten krijgen nu in hun medicijnwinkeltjes alleen nog maar de geneesmiddelen die door de verzekeraars zijn goedgekeurd. Het mistige gebied van de parallel importen mag volgens de verzekeraars niet meer bestaan, waarmee ze vermoedelijk bedoelen dat ze dat zelf nog veel beter kunnen, maar dat valt niet te bewijzen. Wel moet bedacht worden dat verzekeraars samen een enorme organisatie vormen die onze landsgrenzen verre overschrijdt.

Ik denk echter, terugdenkend aan de slimme parallel importen van die apothekers, dat de verzekeraars erg veel last van zere ogen kregen in die tijd, omdat ze de zon niet in het water konden zien schijnen.

Overigens denk ik dat een groot deel van deze onrust, die ook heel slecht voor patiënten is, kan worden vermeden. Medicijnen hebben doorgaans een soort fantasienamen die bedacht zijn door de fabrikant en die het in de reclame goed doen. Ik zeg: hou daarmee op. Schrijf op een medicijnverpakking uitsluitend de naam van de werkzame stof. Aspirine wordt dan “Acetosalisylzuur”. De mensen die verstand van plantaardige middelen hebben kunnen dan tenminste ook nog zien dat Bayer de kennis gepikt heeft van de wilg, want deze werkzame stof komt voor in de bast van de wilg. Dus, geen fancy merknamen meer maar de naam van de werkzame stof en de dosering. Ik weet zeker dat de kleur van het doosje er dan veel minder toe doet.