Hugo

Toen ik hem voor het eerste zag als minister, met die rare fantasieschoenen, toen bekroop mij de gedachte al dat hij echt van de grond af duidelijk wilde maken dat hij anders was. Je ziet dat vaak bij onzekere mensen. Hugo is eigenlijk opgeleid als schoolmeester. Hij zou dus eigenlijk iets moeten doen aan de heel hard verminderende kwaliteit van het onderwijs in ons land. Daar heeft hij tenslotte voor doorgeleerd, om de ouderwetse uitdrukking maar eens te gebruiken. Zelf ken ik het onderwijs wel een beetje. In 1962 kwam ik met lagere akte plus hoofdakte van wat toen de kweekschool heette af als volledig bevoegd onderwijzer.

Voordat ik die opleiding volgde had ik eerst HBS.B gedaan, een opleiding die je kunt vergelijken met Gymnasium Bèta, maar dan zonder Grieks en Latijn, maar wel met Frans Duits en Engels, voor welke vreemde talen wij bij het eindexamen blijk moesten geven van het moeilijk te faken feit dat je er tenminste vijftig boeken in gelezen had. Ik had zes jaar over de school gedaan, in plaats van de officiële vijf jaar, want in mijn jeugd – en ik heb de indruk dat daarin nooit erg veel is veranderd – waren er al veel dingen die veel leuker waren dan braaf je huiswerk maken, lol maken met je vrienden en zo…ja, en natuurlijk, meisjes ook, toen de tijd en het geslacht daar rijp voor waren. Daar ging allemaal behoorlijk veel tijd en aandacht in zitten. Ik herinner me nog heel goed dat ik het laatste semester voor de zomervakantie en de overgang naar de volgende klas altijd wel gebruikte om de zes of zeven onvoldoendes van mijn paasrapport weg te werken. Twee vijfjes op mijn overgangsrapport dan was ik er wel weer. Een keer ging het mis. Vlak voor de repetitieweek voor de overgang naar de vierde klas kreeg ik griep. Mijn hoofd suisde en ik liep te zwaaien op mijn benen van de koorts. Ik had zelfs een onvoldoende voor Engels waarvoor ik zonder moeite altijd een acht had gehaald. Ik zie nog Dr. Blom, onze directeur en leraar fysica grijzen bij het uitreiken van onze rapporten. Hij keek me aan met een soort grijs van voldoening op zijn gezicht. ‘Zo, van Oosterum, eindelijk heb ik je te pakken’, zei hij. Tja, griep weet je, daar kon je een poosje aardig het precieze Noorden van kwijt zijn.

Later heb ik de B richting gekozen en kwam – geheel in mijn stijl met twee vijfjes op mijn eindlijst en een HBS.B diploma van school, wat echt geen kleinigheidje was. Tegenwoordig zie ik scholieren eindexamen doen in maximaal acht vakken. Bij ons waren dat er veertien.

Mijn onderwijsopleiding boeide me heel wat meer dan de middelbare school. Ik was vier jaar lang onderwijzer in wat toen de vijfde klas genoemd werd op de school waarop ik zelf als kind had gezeten. Een goede school en voor mij ook een goede leerschool want de directeur, die van een hoge kwaliteit hield, liet voorafgaand aan de drie rapporten zelf in alle klassen proefwerkjes maken in rekenen en taal die hij vervolgens op een heel opbouwende manier met elke leerkracht besprak en vergezeld liet gaan van een foutenanalyse waar je wat aan had.

Vier jaar later werd ik zelf hoofd van een school in Gouda, waar ik als betrekkelijke snotneus een respectvol bewind moest zien te voeren over een team onderwijzers die voor het merendeel veel ouder waren dan ik. Gelukkig kon ik met de oudste onderwijzer samen muziek maken. Dat schept een band. Later werd ik hoofd van een school in Uithoorn en nog later in Weesp. Bij die laatste plaats wil ik even stil staan, want ik had beloofd dat ik het over Hugo zou hebben, je weet wel die minister met die rare schoenen die eigenlijk ook gewoon schoolmeester is.

In Weesp hadden we wel eens een nieuwe leerkracht nodig als er eentje weg ging omdat hij of zij zich kon verbeteren of er gewoon mee ophield. Meestal was er genoeg belangstelling en nodigden we drie sollicitanten uit wier sollicitatiebrieven interessant genoeg leken om hen voor een gesprek en een proeflesje uit te nodigen.

Nu heb ik als hoofd der school in Weesp gewerkt tot eind 1988, maar toen was er al iets gebeurd in de onderwijzersopleiding dat ik niet echt kon waarderen. Ik kan mij herinneren dat wij eens een jonge onderwijzer vroegen om zich een half uurtje voor te bereiden, zodat hij daarna in een vierde klas een aardrijkskunde lesje kon geven. Natuurlijk weten we best dat zenuwen een rol spelen en dat een voorbereiding van een half uur ook niet tot fantastisch resultaten kan leiden. De bedoeling was natuurlijk om te zien of zo’n leerkracht in spe enig improvisatietalent had, want zonder dat ben je in elke school waar altijd wel enkele slimme kinderen in zo’n klasje zitten totaal verloren. Belangrijk was natuurlijk ook om te zien of er een soort natuurlijk overwicht was.

Op een keer vroeg ik een kandidaat om een aardrijkskundelesje te geven, maar de kandidaat zei tot mijn stomme verbijstering dat hij dat niet in zijn pakket had. Jeetje dacht ik, dat wordt dan zeker een klas die geen aardrijkskunde krijgt of een heleboel geschuif met leerkrachten waar – zeker toen – basisschool kinderen niet aan gewend zijn.

Ja, veel herinneringen komen in mij op als ik aan die tijd terugdenk, maar vooral omdat ik Hugo nu bezig zie en hem de ene bok na de andere zie schieten. Want weet je, dat hij uit pure onzekerheid nooit voor de klas is gaan staan, omdat natuurlijk gezag hem ten ene male ontbreekt is tot daar aan toe. Dat hij desondanks toch de onblusbare behoefte heeft om op een dientengevolge talentloze manier de baas te spelen is al een heel stuk bedenkelijker. Nog erger is echter dat hij blijkbaar geen biologie in zijn pakket had en dan toch de baas wil spelen op het ministerie van volksgezondheid. Ja, dat blijkt een dodelijke vergissing van de andere amateurs die dit kabinet in elkaar hebben geknutseld. Het hele beleid staat bol van ondoordachte beslissingen naar ik nu vermoed uit onwetende overmoed

Tja, als het niet in je pakket zit.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.